तीच चव


तीच चव 


आज खूप वर्षांनी स्वीट होम मध्ये गेलो होतो. सकाळची वेळ आणि हवा आल्हाददायक गार होती. तेव्हा वाफाळलेली कॉफी प्यायची इच्छा झाली. सध्या साधी गोड जायफळ युक्त कॉफी दुर्मिळ झाली आहे. पूर्वी लग्नाच्या आदल्या दिवशी सीमांत पूजनाला सर्रास जेवण नसायचे तेव्ह्या कॉफी द्यायची पद्धत होती.
ब्रू, नेस्कॅफे, सीसीडी , latte, coppichinu, अशा अनेक प्रकारची कॉफी आपल्या समोर येत असतात. त्यातून वयपरत्वे शुगर लेस कॉफी अनिवार्य.
सुमारे ४८-४९ वर्षांपूर्वी पुण्यात महाविद्यालयीन शिक्षणासाठी आलो तेव्हा होस्टेलवर पुण्याबाहेरचे अनेक विद्यार्थी होते. त्यापैकीच कुणी तरी स्वीट होम मधील कॉफी बद्दल सांगितले. मग तिचा आस्वाद घेतला. नंतर तेथील साबुदाणा खिचडीने पण भुरळ पाडली. तेथील शेवेची पखरण असलेले इडली सांबार वैशिष्ठ्यपूर्ण होते. त्याच्या पूर्ण मराठी पेहरावामुळे ते तितकेसे रुचले नाही. आता स्वीट होम ने कात टाकली आहे. अनेकविध पदार्थ तुमची जिव्हा तृष्णा तृप्त करायला उपलब्ध आहेत. विशेषत: उपवासाचे पदार्थ. अशा वेळी सध्या तिथे कॉफी मिळेल की नाही याबद्दल मी साशंकच होतो. पण तिथे होकार मिळाला. फरक फक्त तेव्हा जितक्या पैशात कॉफी मिळायची तिला तितके रुपये पडतात. पण हे योग्यच आहे. पहिला घोट घेतला आणि जिभेने दाद दिली. तीच चव थेट त्या सत्तरच्या दशकात घेवून गेली.
असाच एक अनुभव ग्रीन बेकरीच्या ब्रेड बद्दल आला होता. आमच्याकडे एक पाहुणे तो ब्रेंड खावून म्हणाले होते पूर्वी शानिपाराराच्याजवळ ग्रीन बेकरीत असा ब्रेड मिळत असे. त्यांना जेव्हा सांगितले की हा तिथूनच आणला आहे तेव्हा इतक्या वर्षांनी तीच चव मिळाल्याबद्दल आश्चर्य व्यक्त केले होते. आता ब्रेड सारखा ब्रेड पण ग्रीन बेकारी, कयानी बेकारी यांनी पळ्या चवीचे वैशिष्ठ्य वर्षानुवर्षे जपले आहे.
तीच गोष्ट बाजीराव रोड वरील वाडेश्वर च्या इडलीची. प्रभा च्या वड्याची. आजही दाक्षिणात्य उफारासाठी खवय्ये फर्गुसन कॉलेज रोडवरच्या वैशाली रुपालीची आठवण काढत तेथील गर्दी सहन करून जातात.
पूर्वी इराणी हॉटेल्स मधील चहा, सामोसे, केक यांची चव ठरलेली असे. पण सध्या हे इराणी गायब झालेत. अलका टोकीज जवळील रिगल सध्या इमारतीच्या कामामुळे बंद आहे पण ते एकदम बदलले होते. कुणीतरी तिथे साबुदाणा खिचडी छान मिळते असं सांगितल तेव्हाच त्याचे इराणी पण नावापुरतेच उरले असल्याची जाणीव झाली.
बदल हा स्वाभाविक आणि अपरिहार्य आहे. काळाबरोबर अनेक गोष्टी बदलतात पण कधीतरी अशा काही गोष्टी आपल्याला भूतकाळात घेवून जातात हे मात्र खर. आणि त्यामुळे मन सुखावून जाते.

अनिल जोशी
२९.१२.२०१९ 

Comments

  1. UnknownDecember 29, 2019 at 5:48 AM

    नेहमी प्रमाणे सहज सुंदर

    ReplyDelete
  2. UnknownDecember 29, 2019 at 6:19 AM

    वाह, आठवणी जाग्या झाल्या. लिहिते रहा

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

स्पेशल नात्याचे गाव - देवरुख

Image
(देवरुख ची गायिका रसिका गानू ) देवरुख हे रत्नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्याचे मुख्यालय असलेले गाव. कोकण म्हणजे तसा डोंगराळ प्रदेश पण रत्नागिरी जिल्ह्यात दोन गावे अशी आहेत की ती पठारावर आहेत त्यामुळे ती विशेष मानली जातात. एक दापोली व दुसरे देवरुख. देवरुख हे दोन महामार्गांच्या मधोमध व उंचावर आहे. कोल्हापूर -रत्नागिरी मार्गावरील साखरपा व मुंबई गोवा रस्त्यावरील संगमेश्वर या दोन्ही ठिकाणांहून सारख्या अंतरावर (१६ किमी) हे गाव वसलेले आहे. या गावाचा माझा संबंध हा १९८१ मध्ये माझ्या विवाहानंतर आला. येथील माणिक रामकृष्ण दिक्षित हिच्याशी पुण्यातच विवाह झाल्यानंतर खास जावई या विशेष नात्याने या गावी प्रथम गेलो. तसे हे दिक्षित यांचे मूळ गाव नव्हे. श्वशुर रा वा दिक्षित हे देवरुख येथे १९७० च्या सुमारास नव्याने स्थापन झालेल्या महाविद्यालाचे प्राचार्य म्हणून इथे आले होते. त्यांची अध्यापनाची सगळी कारकीर्द कर्नाटकात बेळगाव, गडद, निपाणी येथे घडली होती. अध्यापन व प्रशासन यातील हातोटी व काहीतरी साध्य करायचा ध्यास यामुळे ते इथे आले. त्यांचे मूळ गाव देवगड तालुक्यातील तिर्लोट. त्यामुळे या कोकण भूमीत...
Read more

डोळे हे जुलमी गडे

Image
आपल्या नाक, कान, त्वचा ,जीभ या इंद्रियां प्रमाणेच डोळे हे पण एक इंद्रिय आहे पण डोळ्यांवर सारे कवी आणि गीतकार डोळ्यांवर जास्त मेहेरबान आहेत. कधी लाडिक तक्रार करताना प्रेयसी म्हणते –डोळे हे जुलमी गडे, रोखुनी मज पाहू नका. कधी नजरेचा पाठलाग होतो- या डोळ्यांची दोन पाखरे फिरतील तुमच्या भवती, पाठलाग ही सदैव करतील असा कुठे ही जगती. कधी प्रियकर प्रेयसीला म्हणतो- डोळ्यात वाच माझ्या गीत भावनांचे. डोळे हे पारदर्शी असतात म्हणून प्रियकर सांगतो – डोळ्यांत सांजवेळी आणू नकोस पाणी , त्या दूरच्या दिशांना सांगू नकोस कहाणी. तर कुणी म्हणत –मोठ मोठ डोळ तुझ कोळ्याच जाळ जणू , मोत्याची मासळी त्यात गावायची नाय. हीच गोष्ट हिंदी मध्ये पण आढळते. नैन लाड गायी रे तो मनवा ........ नैनसे नैन नाही मिलाओ मेरे नयना सावन भादो, फिरभी मेरा मन प्यासा जानेमन जानेमन तेरे दो नयन, चोरी चोरी लेके गये देखो मेरा मन मेरे दो नयन चोर नाही सजन , तुमसे ही खोया होगा कही तुम्हारा मन आंखो ही आखो मे इशारा हो गया बैठे बैठे जीनेका सहारा हो गया. आंखो की गुस्ताखीया माफ हो आखोमे बसे हो तुम नयनोंकी बात नयना जाने...
Read more

राग मधुवंती

Image
काल बसमधून घरी जाताना पंडित जसराज यांचा मधुवंती ऐकत होतो. थेट मैफलीमधील ध्वनिमुद्रण असल्याने त्यांनी तो छान रंगवला. त्यातील विरहार्त भावना मन व्याकुळ करीत होती पण त्यातील विलक्षण गोडी पण मजा आणत  होती . अर्थात हा राग फार गायला जात नाही आणि मधुवंती म्हटलं की सुमन कल्याणपूर यांचं गाणं आठवत . मधुवंतीच्या सुरासुरातून आळविते मी नाम एकदा दर्शन दे घनश्याम नयनी माझ्या गोकुळ वसले यमुनेचे जळ गाली झरले राधेपरी मी सर्व वाहिले सुख शांतीचे धाम वसंतातले सरले कूजन तुझ्याविना हे उदास जीवन शोधीत तुजला फिरते वणवण, नाही जीवा विश्राम दासी मीरा ये दाराशी घे गिरिधारी तव हृदयाशी या पायाशी मथुरा -काशी, तीर्थापरी हे नाम एकदा दर्शन दे घनश्याम मधुवंती रागावर आधारित काही गाणी निरोप कसला माझा घेता झन झनन छेडिल्या तारा प्रेम सेवा शरण बहरला पारिजात दारी मधुवंतीच्या सुरासुरातूनी स्वप्नात रंगले मी सुमन कल्याणपूर यांचे हे अवीट गोडीचे भावगीत. त्यांचा गोड आवाज आणि जसे शब्द हेत त्याप्रमाणे सम्पूर्ण गाण्यात मधुवंतीचे मधाळ सूर सर्वत्र झिरपत असतात मधुवंती हा तोडी थाटाचा राग आहे .या मध्ये गांधार कोमल...
Read more