पद्मश्री सय्यद भाई -एक सच्चा कार्यकर्ता

काल प्रजासत्ताक दिनानिमित्त जे पद्म पुरस्कार जाहीर झाले त्यात एक नाव होत सय्यद भाई  यांचे. या नावाचा समावेश मनाला सुखवून गेला. ते काही माझ्या परिचयाचे नाहीत. किंवा त्यांच्या कार्याशी पण माझा काही संबंध नाही . तरीपण एका सच्च्या कार्यकर्त्याचा हा सन्मान सुखवून गेला. १९७२-७३ मध्ये समान नागरी कायदा या विषयावर माहिती घेण्यासाठी विद्यार्थी परिषदेच्या कार्यालयात एक  बैठक घेतली होती आणि त्या साठी साधना साप्ताहिकाचे तत्कालीन संपादक व लेखक यदुनाथ थत्ते यांना निमंत्रित केले होते आणि त्या वेळी ते सय्यद भाईना घेवून आले होते. स्व. हमीद दलवाई यांच्या सोबत ते पुण्यात मुस्लीम सत्यशोधक समाजाचे काम करत होते.
त्या नंतर मुस्लीम लीग चे बनातवाला यांनी विधान सभेत वंदे मातरम म्हणणार नाही अशी भूमिका घेतली आणि त्याला त्यावेळी समाजाच्या विविध स्तरातून विरोध झाला होता. विद्यार्थी परिषदेतर्फे या विषयावर एक सर्वपक्षीय सभा घेण्यात आली होती त्या वेळी ते स्व ग प्र प्रधान यांच्या समवेत आले होते. त्यांनी त्यावेळी बनातवाला यांचे मत हे सर्व मुस्लिमांचे प्रातिनिधिक मत नाही असे प्रतिपादन केले होते.
त्यांचा मूळ पिंड हा समाजवादी कार्यकर्त्याचा. पण त्यांनी स्वत:ला मुस्लीम समाजाच्या सर्वांगीण विकासाच्या रचनात्मक कार्याला वाहून घेतल. हे असिधारा व्रत निभावणे सोपे नव्हते . मुल्ला मौलवींचा विरोध पत्करून ते कार्यरत राहिले. या कामाला कोणतेही glamour नाही. तसेच ते निवडणुकीच्या राजकारणापासून पण दूर राहिले. तीन तलाक ला विरोध व समान नागरी कायदा व्हावा ही मूळ मागणी मुस्लीम सत्यशोधक समजा तर्फे समाजाचे संथापक हमीद दलवाई यांनी केली. त्या प्रीत्यर्थ एक मोर्चा मुंबईत काढला गेला होता त्यात अनेक समजवादी व कम्युनिस्ट नेते सामील झाले होते. त्यात डॉ भालचंद्र मुणगेकर पण होते असे पत्रकार भाऊ तोरसेकर यांनी लिहिले आहे.
तीन तलाक व समान नागरी कायदा हे तर व्हायलाच पाहिजे होते पण नुसते कायदे करून सुधारणा होत नसते व त्यासाठी मुळातून वैचारिक परिवर्तन घडवून आणण्याचा अवघड मार्ग सय्यद भाई नी निवडला. अनेक तरुण कार्यकर्ते तयार केले. लढा किंवा संघर्ष करून आपल्या समाजाला दुखवण्या पेक्षा त्यांच्यात परिवर्तन घडवून आणण्याचा अवघड मार्ग त्यांनी निवडला. मत पेढीचे राजकारण करणाऱ्या राजकीय नेयानी त्यांना दूरच ठेवले. कारण मुस्लीम समाज मागास राहणे व isolated राहणे राजकीय दृष्ट्या फायद्याचे होते.
आज त्यांच्या या कार्याचा पद्मश्री पुस्काराने गौरव झाला असतानाच हे कार्य पुढे चालू ठेवण्याची जबादारी वाढली असल्याचे  मत त्यांनी व्यक्त केले आहे.
त्यांच्या या कार्याला पुढे अधिक यश लाभो यासाठी मनापासून शुभेच्छा.

अनिल जोशी 
२६.०१.२०२०

 ( आपल्या प्रतिक्रिया कृपया नावासह द्याव्यात.)

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

स्पेशल नात्याचे गाव - देवरुख

Image
(देवरुख ची गायिका रसिका गानू ) देवरुख हे रत्नागिरी जिल्ह्यातील संगमेश्वर तालुक्याचे मुख्यालय असलेले गाव. कोकण म्हणजे तसा डोंगराळ प्रदेश पण रत्नागिरी जिल्ह्यात दोन गावे अशी आहेत की ती पठारावर आहेत त्यामुळे ती विशेष मानली जातात. एक दापोली व दुसरे देवरुख. देवरुख हे दोन महामार्गांच्या मधोमध व उंचावर आहे. कोल्हापूर -रत्नागिरी मार्गावरील साखरपा व मुंबई गोवा रस्त्यावरील संगमेश्वर या दोन्ही ठिकाणांहून सारख्या अंतरावर (१६ किमी) हे गाव वसलेले आहे. या गावाचा माझा संबंध हा १९८१ मध्ये माझ्या विवाहानंतर आला. येथील माणिक रामकृष्ण दिक्षित हिच्याशी पुण्यातच विवाह झाल्यानंतर खास जावई या विशेष नात्याने या गावी प्रथम गेलो. तसे हे दिक्षित यांचे मूळ गाव नव्हे. श्वशुर रा वा दिक्षित हे देवरुख येथे १९७० च्या सुमारास नव्याने स्थापन झालेल्या महाविद्यालाचे प्राचार्य म्हणून इथे आले होते. त्यांची अध्यापनाची सगळी कारकीर्द कर्नाटकात बेळगाव, गडद, निपाणी येथे घडली होती. अध्यापन व प्रशासन यातील हातोटी व काहीतरी साध्य करायचा ध्यास यामुळे ते इथे आले. त्यांचे मूळ गाव देवगड तालुक्यातील तिर्लोट. त्यामुळे या कोकण भूमीत...
Read more

डोळे हे जुलमी गडे

Image
आपल्या नाक, कान, त्वचा ,जीभ या इंद्रियां प्रमाणेच डोळे हे पण एक इंद्रिय आहे पण डोळ्यांवर सारे कवी आणि गीतकार डोळ्यांवर जास्त मेहेरबान आहेत. कधी लाडिक तक्रार करताना प्रेयसी म्हणते –डोळे हे जुलमी गडे, रोखुनी मज पाहू नका. कधी नजरेचा पाठलाग होतो- या डोळ्यांची दोन पाखरे फिरतील तुमच्या भवती, पाठलाग ही सदैव करतील असा कुठे ही जगती. कधी प्रियकर प्रेयसीला म्हणतो- डोळ्यात वाच माझ्या गीत भावनांचे. डोळे हे पारदर्शी असतात म्हणून प्रियकर सांगतो – डोळ्यांत सांजवेळी आणू नकोस पाणी , त्या दूरच्या दिशांना सांगू नकोस कहाणी. तर कुणी म्हणत –मोठ मोठ डोळ तुझ कोळ्याच जाळ जणू , मोत्याची मासळी त्यात गावायची नाय. हीच गोष्ट हिंदी मध्ये पण आढळते. नैन लाड गायी रे तो मनवा ........ नैनसे नैन नाही मिलाओ मेरे नयना सावन भादो, फिरभी मेरा मन प्यासा जानेमन जानेमन तेरे दो नयन, चोरी चोरी लेके गये देखो मेरा मन मेरे दो नयन चोर नाही सजन , तुमसे ही खोया होगा कही तुम्हारा मन आंखो ही आखो मे इशारा हो गया बैठे बैठे जीनेका सहारा हो गया. आंखो की गुस्ताखीया माफ हो आखोमे बसे हो तुम नयनोंकी बात नयना जाने...
Read more

राग मधुवंती

Image
काल बसमधून घरी जाताना पंडित जसराज यांचा मधुवंती ऐकत होतो. थेट मैफलीमधील ध्वनिमुद्रण असल्याने त्यांनी तो छान रंगवला. त्यातील विरहार्त भावना मन व्याकुळ करीत होती पण त्यातील विलक्षण गोडी पण मजा आणत  होती . अर्थात हा राग फार गायला जात नाही आणि मधुवंती म्हटलं की सुमन कल्याणपूर यांचं गाणं आठवत . मधुवंतीच्या सुरासुरातून आळविते मी नाम एकदा दर्शन दे घनश्याम नयनी माझ्या गोकुळ वसले यमुनेचे जळ गाली झरले राधेपरी मी सर्व वाहिले सुख शांतीचे धाम वसंतातले सरले कूजन तुझ्याविना हे उदास जीवन शोधीत तुजला फिरते वणवण, नाही जीवा विश्राम दासी मीरा ये दाराशी घे गिरिधारी तव हृदयाशी या पायाशी मथुरा -काशी, तीर्थापरी हे नाम एकदा दर्शन दे घनश्याम मधुवंती रागावर आधारित काही गाणी निरोप कसला माझा घेता झन झनन छेडिल्या तारा प्रेम सेवा शरण बहरला पारिजात दारी मधुवंतीच्या सुरासुरातूनी स्वप्नात रंगले मी सुमन कल्याणपूर यांचे हे अवीट गोडीचे भावगीत. त्यांचा गोड आवाज आणि जसे शब्द हेत त्याप्रमाणे सम्पूर्ण गाण्यात मधुवंतीचे मधाळ सूर सर्वत्र झिरपत असतात मधुवंती हा तोडी थाटाचा राग आहे .या मध्ये गांधार कोमल...
Read more